Dzisiaj jest: Piatek, 22 Wrzesien 2017        ||        Imieniny: Maury, Milany, Tomasza         ||        Twoje IP: 54.198.54.142
Untitled Document
RYBOLÓWSTWO I WEDKARSTWO

Wedkarstwo wywodzi sie z rybolówstwa, tak jak myslistwo z lowiectwa. Ewolucja utylitarnej pierwotnie dzialalnosci czlowieka jest zreszta zródlem wiekszosci nowoczesnych dyscyplin sportowych. W wyniku zmian spoleczno-ekonomicznych rybolówstwo zatracalo swój wylacznie uzytkowy charakter, a stawalo sie rozrywka i sportem (a wiec wedkarstwem); obok umozliwienia przyjemnego spedzania wolnego czasu, zaczelo wywierac wplyw na ksztaltowanie rozwoju, fizycznego. Rybolówstwo ówczesne w zdecydowanej wiekszosci przypadków mialo charakter cwiczenia fizycznego, ksztaltujacego i doskonalacego takie cechy, jak sprawnosc i zrecznosc, umiejetnosc operowania dzida i lukiem, celnosc, spostrzegawczosc, szybkosc reakcji itp. Rybolówstwo bylo wiec swego rodzaju „dzialalnoscia sportowa", wyrabiajaca u czlowieka cechy potrzebne w twardej walce o byt. Z czasem, kiedy na szeroka skale zaczeto stosowac uzytkowe polowy sieciami i kiedy ryba przeznaczona na pozywienie pochodzila z tego wlasnie zródla — lowienie ryb na wedke zaczeto tym bardziej traktowac jako rozrywke i wypoczynek, jako sposób przyjemnego spedzania czasu. W dalszym rozwoju wedkarstwa do polowów zaczeto uzywac sztucznych przynet, a ich stosowanie w latach trzydziestych XIX wieku dalo poczatek „oddzielnemu rybolówstwu wedowemu". W latach szescdziesiatych XIX wieku „rybolówstwo wedkowe na sztuczna muche" znajdowalo coraz liczniejszych zwolenników i zblizal sie czas, w którym o wedkarstwie i jego przyszlosci zadecydowac mialy pierwsze zorganizowane formy. W tym samym prawie czasie, kiedy u nas w kraju powstawal grunt do powolania do zycia pierwszej organizacji wedkarskiej, w Europie i w Startach Zjednoczonych zaczelo sie rozwijac wedkarstwo rzutowe oraz „wedkarstwo denne ze splawikiem", zwane dzisiaj wedkarstwem gruntowym. Tak wiec w drugiej polowie XIX wieku wyksztalcily sie z rybolówstwa trzy podstawowe dyscypliny wspólczesnego wedkarstwa sportowego: sport wedkarski i muchowy sport wedkarski rzutowy i sport wedkarski gruntowy. Czlowiekiem, który u nas pchnal wedkarstwo na zorganizowane tory, byl Maksymilian Sila-Nowicki, profesor Katedry Zoologii i Anatomii Porównawczej UJ w Krakowie. Rozmilowany w pieknie Podhala i Tatr, lowil czesto z prof. Józefem Rozwadowskim, pózniejszym autorem ,,Poradnika dla milosników sportu wedkowego" wydanego w Krakowie w 1900 r. Rok 1879 stanowil przelom w historii polskiego wedkarstwa . Dzieki inicjatywie M. Sily-Nowickiego zostaje utworzone w Krakowie Krajowe Towarzystwo Rybackie (KTR). W tym tez czasie wytworzyl sie typ sportowca-wedkarza, lowiacego dla przyjemnosci. W roku 1886 powstaje Krakowski Klub Wedkarski, przeksztalcony w 1906 roku w Towarzystwo Milosników Sportu Wedkowego w Krakowie. Idealy pionierów maja duzo odbiorców i wkrótce powstaja pod róznymi nazwami, nie zwiazane ze soba a czasem dosc ekskluzywne towarzystwa wedkarskie. Nastepuje wreszcie druga wazna data w historii polskiego wedkarstwa — 19 marca 1950 roku, kiedy 260 organizacji zrzeszonych w Zwiazku Sportowych Towarzystw Wedkarskich, reprezentowanych przez 270 delegatów, powoluje do zycia Polski Zwiazek Wedkarski (PZW) — jednolita organizacje, która od tamtej daty stanowic bedzie o wszystkimi co laczy sie ze sportem wedkarskim i formami jego uprawiania .Dzialalnosc sportowa w PZW idzie dwiema drogami. Jedna. z nich jest wedkarstwo rekreacyjne tj. lowienie ryb metoda muchowa, gruntowa, badz spinningowa sluzace utrzymaniu i regeneracji sil, rozrywce i przyjemnosci. Druga forma jest wedkarstwo rzutowe : sport wyczynowy, w którego uprawianie wklada sie systematyczna prace treningowa i spory ladunek trudu sportowego. Wedkarstwo rzutowe jest sportem kwalifikowanym, którego wynik wyrazany jest zawsze w punktach. Tu nie chodzi o zlowienie ryby ale o to, aby odpowiednia technika rzutowa (muchowa badz spinningowa) uzyskac najcelniejszy badz najdluzszy rzut.



ROZWÓJ WEDKARSTWA RZUTOWEGO

Sport rzutowy zapoczatkowany zostal w polowie XIX wieku Pierwsze zawody rozegrano w Anglii i Stanach Zjednoczonych w latach: 1861 (rzuty na odleglosc mucha pstragowa), 1871 (rzuty na odleglosc mucha lososiowa); 1882 (rzuty na odleglosc, ale wedziskami o ustalonych wagach) i 1884 (rzuty do celu ciezarkiem o wadze ok. 15 gramów). Jednak dopiero po powstaniu w roku 1893 „The Chicago Fly Casting Club" i w 1906 roku Centralnego Klubu, rozwój wedkarstwa rzutowego w USA skierowany zostal na zorganizowane litery . W Anglii naczelna organizacja sportu rzutowego powstala "dopiero w roku 1927 jako „British Casting Association". W Niemczech propagowal sport rzutowy Max Piper, prezes berlinskiej organizacji wedkarskiej, Z jego inicjatywy w roku 1923 rozegrano pierwsze zawody, na których uzyskano nastepujace wyniki: rzut 15-gramowym ciezarkiem okolo 30 m a 30-gramowym okolo 50 m (wyniki te uzyskano kolowrotkami o szpuli ruchomej. We Francji wedkarstwo rzutowe zwiazane jest z nazwiskiem Pierre Arenberga (rok 1910). W Polsce mamy wzmianki o zawodach rzutowych, jakie odbyly sie w 1926 roku w konkurencjach odleglosciowych mucha pstragowa. Równiez i Skandynawowie bardzo zywo interesowali sie wedkarstwem rzutowym, Oni tez zorganizowali w roku 1936 miedzynarodowy tumiej, na którym znany norweski zawodnik Arne Schultz (Oslo) zademonstrowal nowa skandynawska szkole rzutowa, zwana Holmendammentechnik (Holmendammen przedmiescie Oslo), Arne Schultz wraz ze swym rodakiem Arne Engeset maja istotne zaslugi dla rozwoju techniki rzutowej. Stworzyli nowoczesny styl rzutów mucha, i ciezarkiem, a swoje doswiadczenia i zamiescili w pracy pt. „Torrfiuefiske" (rok 1935), dotyczacej teorii rzutu odleglosciowego mucha, oraz w ksiazce „Kasteslukfiske" (rok 1938) z zakresu teorii rzutów odleglosciowych ciezarkiem. Nowy styl Skandynawów byl na owe czasy rewelacja. Arne Schultz juz w roku 1935 osiaga w rzucie mucha odleglosc 35,70 m, podczas gdy rekord Niemiec wynosil wtedy tylko 30,25 i nie byl pobity az do 1952 roku.

Na turnieju w Londynie Norwegowie Bjórn Janson i Olsen, operujac tym stylem, zwyciezyli we wszystkich konkurencjach i odleglosciowych mucha, pokonujac nie tylko zawodników angielskich ale i niepokonanego do tego czasu zawodnika USA, Narvina Hedge. Schultz i Engeset byli równiez powaznymi pionierami walki o nowy regulamin sportowy. W celu stworzenia równych mozliwosci startu dla wszystkich, lansowali podzial na sprzet uzytkowy i wyczynowy. Ich idee zrealizowane zostaly dopiero przez miedzynarodowa organizacje wedkarska po przeszlo cwiercwieczu.
Po II wojnie swiatowej pojawia sie na rzutniach Europy kolejna konkurencja rzutowa. Jest nia skish spinningowy, rozgrywany do dziesieciu lub do pieciu tarcz. Ojczyzna jego jest USA, choc slowo skish jest, prawdopodobnie, pochodzenia norweskiego.

W roku 1949 najlepszy wynik w odleglosci muchowe j osiaga Francuz Crevuseveant na turnieju w Wimbledonie. Jego wynik 39,20 m jest o 3,5 m lepszy od rekordu Norwegii i swiata.

Odpowiedz Norwegów byla natychmiastowa. Mlody 15-letrii Jan Lervik (uczen Arne Schultza) rzuca na odleglosc 43 m (!). W rzutach odleglosciowych ciezarkiem równiez nastepuje wyrazny skok wyników. Rekord swiata Francuza Deveche w rzucie 7,5 g ciezarkiem SW wynosi 84,05 m, a Belga Dauriaca w rzucie 30 g ciezarkiem SW — 134,86 m.

Dalszy rozwój wedkarstwa rzutowego i podwyzszanie wyników rekordowych przez zawodników calej Europy nie bylyby niczym zahamowane, gdyby nie fakt, ze z poczatkiem 1950 roku zarysowal sie juz bardzo wyrazny podzial na amatorów i zawodowców. Amatorzy startowali dla przyjemnosci i podnoszenia swych umiejetnosci. Zawodowcy, zrzeszeni w druzynach fabrycznych, brali udzial w zawodach reklamujacych zaklady produkujace sprzet wedkarski. Miedzynarodowe zawody zawodowców stawaly sie próba sprzetu, a nie egzaminem sprawnosci sportowej zawodnika. Zawodowcy zrzeszeni zostali w miedzynarodowej organizacji ,,International Casting Federation" (ICF) i przez prawie 10 lat nadawali ton calemu wedkarstwu rzutowemu. Gdy w roku 1952 amatorzy osiagali w rzucie mucha 42,30 m, zawodowcy rzucali 46,40 m. Przecietna wyników 10 najlepszych amatorów i zawodowców byla jeszcze wyzsza na korzysc zawodowców. Przeszkoda w porównywaniu wyników we wszystkich konkurencjach byl brak jednolitego regulaminu sportowego.

W lutym 1952 roku na Foro Italico w Rzymie, w siedzibie Miedzynarodowego Komitetu Olimpijskiego, 16 panstw zawiazuje miedzynarodowa organizacje wedkarska — ,,Confederation In-ternational de la Peche Sportive" (CIPS). Zaraz na pierwszym posiedzeniu CIPS w Rivo (Wlochy) przedyskutowano sprawe jednolitego regulaminu zawodów. Niestety nie osiagnieto porozumienia. Na przeszkodzie stanely zakorzenione tradycje, przyzwyczajenia zwiazków do ,,swoich" konkurencji krajowych i do ..swoich" regulaminów. Uzgodnienie pogladów nastapilo dopiero w 1958 roku, a od 1.1.1960 roku .wprowadzono nowy regulamin obowiazujacy wszystkie kraje czlonkowskie CIPS.

W ciagu kilku lat od powstania CIPS wyrównaly sie róznice w wynikach osiaganych przez zawodowców i amatorów. Z czasem tez zapomniano slowa ,,zawodowiec", a w jego miejsce coraz czesciej pojawial sie termin ,,zawodnik ICF-u". Wiele krajów czlonkowskich ICF zglosilo akces do CIPS. Na listach rekordzistów swiata znajdowaly sie tylko nazwiska zawodników CIPS, a mistrzostwa swiata staly sie ich wylaczna domena. O sytuacji w tym zakresie swiadczyc moze fakt, ze na Mistrzostwach Swiata w 1968 roku w Gustrov (NRD), gdzie miedzy innymi bralo udzial kilka reprezentacji krajów wylacznie nalezacych do ICF i ani jeden zawodnik ICF nie zdobyl medalu w wielobojach i konkurencjach sprzetem uzytkowym. Jedyny medal w rzucie odleglosciowym mucha SW, wywalczyl Norweg A. J. Schultz, zajmujac wynikiem 59,47 m drugie miejsce za Szwajcarem Fr. Schreckiem (62,86 m).

Od roku 1967 zaczeto prowadzic rozmowy na temat polaczenia organizacji ICF i CIPS. Przede wszystkim podjeto próby ustalenia wspólnego regulaminu sportowego. Prace trwaly dwa lata. Jeszcze Mistrzostwa Swiata w roku 1970 odbywaja sie wg prowizorycznego regulaminu, ale juz w listopadzie roku 1970 osiagnieto pelne porozumienie. Na wspólnej konferencji krajów czlonkowskich ICF i CIPS w Stockerau (Austria) ustalono jednolity tekst regulaminu sportowego i wprowadzono go w zycie z dniem 1.1.1971 r.

Nowo powstala Federacja Castingu CIPS (zwana takze Federacja Wedkarstwa Rzutowego CIPS), otworzyla w roku 1971 nowa karte historii wedkarstwa rzutowego. Federacja Castingu osiagnela równiez wstepne porozumienie z Miedzynarodowym Komitetem Olimpijskim i dzis nasi juniorzy moga juz realnie marzyc o starcie na olimpiadzie w roku 1980.



WEDKARSTWO RZUTOWE W POLSCE

Jako date poczatków wedkarstwa rzutowego w Polsce uznaje sie rok 1950, t j. date powstania Polskiego Zwiazku Wedkarskiego. Historie wedkarstwa rzutowego w Polsce mozna podzielic na trzy okresy.
Pierwszy do roku 1957, to okres, w którym obowiazywal regulamin sportowy oparty na wzorze regulaminu z ZSRR, Bulgarii i czesciowo. NRD. Byl to dwubój spinningowy skladajacy sie z jednej konkurencji docelowej i jednej odleglosciowej. W obydwu konkurencjach uzywano ciezarka olowianego o wadze 30 gramów. Okres ten to zdecydowana supremacja Gdanska (Wertynki, Lukaszewicz, Szczech, Rachanski, Lewandowski) oraz pojedynczych sukcesów Lublina (Kwapiszewski) i Lodzi (Zabost). W ich cieniu o II i III miejsca walczyli zawodnicy Krakowa (Piotrowski, Balicki, Zurek) i Warszawy (Wróblewski). W tym okresie zawodnicy polscy stawiali sobie za cel pobicie ówczesnych rekordów ZSRR — Antenowa w wieloboju .(782,75 pkf) l Chodonosowa nosowa w odleglosci (l 18,9 m). Udalo sie to osiagnac .dopiero po pieciu latach startów. „Zaczarowane", na owe czasy 800 pkt, w wieloboju pierwsi przekroczyli A. Lewandowski i J. Rachanski (Gdansk), oraz K. Zurek i R. Turski (Kraków). W rzutach. odleglosciowych najlepsze wyniki uzyskiwali A. Lewandowski i K. Zurek. W tym okresie odbyly sie tylko jedne zawody miedzynarodowe z udzialem Polaka. Na turnieju w roku 1957' w Berlime. Lewandowski zdobywa zloty medal i po raz pierwszy styka sie z konkurencjami muchowymi, podówczas nieznanymi w kraju.


Okres drugi , charakteryzuje sie nowym regulaminem, które go cecha szczególna sa dwa wieloboje spinningowy (4 konkurencje) i muchowy (2 konkurencje). Ciezarek 30-gramowy zastapiono ciezarkami 7,5gr i 15-gramowymi, a olów aluminium i sztucznym tworzywem. Okres ten to zdecydowana supremacja Krakowa (Turski. Zurek, Karbowiak, Gut) oraz pojedyncze sukcesy Poznania (Kedziora), Katowic (Dobrowolski) i Warszawy(Krysiak).
W roku 1958 powolano po raz pierwszy kadre narodowa, w sklad której weszli: Elzbieta Rusinowska, H. Karbowiak, E. Gut, J. Kalicki, K. Zurek, Turski (Kraków), J. Rachanski, A. Lewandowski, S. Sobolewski, P. Gendzel, J. Glazowski (Gdansk), J. Badura, L. Helwing, L. Pierzynski, J. Dobrowolski^ A. Szczech (Katowice), J. Krysiak, R. Dommkiewicz, Z. Starzynski, J. Ólejniczak (Warszawa), T. Sodkowiak, K. Zabost (Lódz)» W. Zólkiewicz, Wl. Bilinski (Opole), Z. Kedziora (Poznan) i St.Chorostkowski (Zielona Góra). Z tej pierwszej „historycznej kadry zaledwie dwóch znajduje sie w niej w dalszym ciagu pozostali — to dzialacze sportowi lub sedziowie miedzynarodowi i panstwowi. Okres trzeci to lata do roku 1970. Obowiazuje juz regulamin sportowy, wydany przez miedzynarodowa federacje CIPS;
Zawody rozgrywane sa w wielobojach spinningowych (3-bój SU 4-bój SW), muchowych (3-bój) i spinningowo-muchowych (6-bój SU i 10-bój SW). Okres ten charakteryzuja planowane starty miedzynarodowe. Ich wynikiem do roku 1970 jest zdobycie 45 medali w klasyfikacji indywidualnej (16 zlotych, 17 srebrnych i 12 brazowych) oraz 6 medali w klasyfikacji zespolowej(l zloty, 3 srebrne, 2 brazowe). Kobiety choc startowaly juz w pierwszym okresie, a nawet zajmowaly pierwsze miejsca (E. Rusinowska z Krakowa) —- to jednak dopiero od 1958 ,otrzymaly prawo zdobywania medali w swojej kategorii. Odtad az do roku 1966 tytul mistrzyni Polsi pozostawal wylacznie w rekach zawodniczek Krakowa (E.Rusinowska, z Krakowa, B. Chmiielowska, L. Zurek). Dopiero w 1967 roku bardzo skutecznie przerwala dotychczasowa tradycje poznanianka Hanna Kedziorówna córka wielokrotnego mistrza Zenona Kedziory. Sposród tych, które stanely do konkurencji z mistrzyniami, wymienic nalezy: S. Dauksze i J. Maraszek (Szczecin)M. Joszko (Opole) i St. Pawlak (Poznan).
Na listach mistrzów Polski juniorów podkreslic nalezy nazwiska: A. Krawczyk, M. Plachtiej W. Derezinski (Opole), St. Rybarczyk. Wlodarczyk (Zielona Góra), J. Krzyk, B. Giblewski (Ka-^:owice)r J. Wiatr, B. Nowaczyk (Poznan), L. Zurek, W. Rusinowska, J. Duniewicz (Kraków), A. Kurc (Warszawa), W. Ejsmond (Kielce) i A. Paluszynski (Szczecin). Z nich rekrutuja sie pózniejsi mistrzowie Polski seniorów: St. Rybarczyk (trzykrotnie), L. Zurkówna M. Plachtie], , W kategorii seniorów wyrózniaja sie w tym okresie dwa osrodki Kraków (R. Turski, St. Kisielewski) i Poznan (A. Sobieszczyk, Kedziora Kaminski). Reprezentanci tych okregów zdobyli 4/5 i tytulów mistrza Polski. Zawodnikami, którzy wlaczyli sie w duet krakowskp-poznanski byli: J. Grund, Br. Zabinski i J. Dobrowolski (Katowice), St. Rybarczyk (Zielona Góra) i M. Plachtiej
Plonem tego okresu jest zdobycie przez reprezentantów Polski 11'medali zlotych, 11 srebrnych i 12 brazowych.
Historia wedkarstwa rzutowego to nie tylko tytuly, medale rekordy. Z osiagnieciami sportowymi idzie w parze praca instruktorów, sedziów, dzialaczy z wladz i kapitanatów sportowych w sukcesie sportowym jest olbrzymi procent ich pracy Poczatki i pózniejszy wspanialy rozkwit wedkarstwa rzutowego to przede wszystkim zasluga pionierskiej i pelnej poswiecenia pracy Leona Lukaszewicza — w jednej osobie zawodka i dzialacza — wiceprezesa Zarzadu Glównego PZW, pierwszego w Polsce sedziego klasy miedzynarodowej, reprezentanta kraju we wladzach CIPS, pózniejszego kapitana sportowego. Jego wybitna dzialalnosc sportowa podkreslaja dwa wyróznienia: jedno to odznaczenie „Zasluzony Dzialacz Kultury Fizycznej"^ drugie to przydomek „wedkarskiego Stamma". W latach 1963—1969 dzielo w PZW kontynuowali kolejni wiceprezesi Zarzadu Glównego: E. Laukedrey i A. Marchewicz. Z tymi trzema nazwiskami laczy sie nierozerwalnie historia wedkarstwa rzutowego w Polsce w pierwszym XX-leciu PZW.
Wszystkich nazwisk nie sposób wymienic. Lista musialaby objac ponad tysiac osób. Jedno jednak nalezy podkreslic — ich uznanie u wladz oraz wdziecznosc i sympatie jaka zdobyli wsród wszystkich czlonków Polskiego Zwiazku Wedkarskiego.

stat4u
stat4u